Halverwege............. Roda JC

Door Anton Lippold

Uit: VI 2, 8 januari 1997

In deze serie worden de achttien clubs uit de PTT-Telecompetitie halverwege het seizoen in alle opzichten doorgelicht. In deze derde aflevering aandacht voor Roda JC.

Roda JC heeft een tumultueuze eerste seizoenhelft achter de rug. Liefst vier basisspelers –Johan de Kock (Schalke ’04), Barry van Galen (NAC), Tijjani Babangida (Ajax) en Maurice Graef (NEC) – verlieten afgelopen zomer de ploeg die zich vorig seizoen dankzij de bekerwinst van PSV op Sparta plaatste voor Europees voetbal. Daar stond de komst van tien nieuwelingen tegenover. “Dat Roda de beste spelers niet kan behouden en elk jaar een groot aantal nieuwe spelers moet inpassen, is natuurlijk een groot nadeel”, weet trainer Martin Jol.

“Aan de andere kant heeft Roda Nol Hendriks, die een goed oog voor talent heeft. Hij haalde spelers als Maarten Schops en Peter van Houdt. Dat zijn geweldige talenten. Wat is wijsheid? Vorig seizoen stond Roda tijdens de winterstop op een twaalfde plaats, terwijl we nu keurig de vijfde plaats bezetten. Toch is de opbouw van een ploeg heel belangrijk, maar ze verkopen hier alles. Ik doe daar niet moeilijk over, want dat weet je als je bij Roda werkt. Bovendien lukt het toch maar weer een ploeg op de been te brengen die mee kan doen om Europees voetbal. Ook dit seizoen doen we volop mee. Maar als je elk jaar spelers verkoopt en nieuwe jongens moet halen, ben je op de korte termijn bezig. We moeten ons nu al richten op de opbouw van het nieuwe seizoen. Daar zijn we dan ook al mee bezig.”
Toch betreurt Roda nog steeds het vertrek van vrije verdediger Johan de Kock, hoewel hij binnen de club niet goed lag. Bestuurslid technische zaken Nol Hendriks: “Met De Kock klopte de balans in het elftal, hij zorgde voor het evenwicht. Zo’n type missen we dit seizoen. De Kock nam de ploeg op sleeptouw, hielp jongens over een dood punt heen. Hij was bij ons een grote persoonlijkheid en door zijn snelheid konden wij achterin één op één spelen. Maar als je praat over De Kock kom je vanzelf bij Raymond Atteveld terecht. De Kock – Atteveld, dat was twee jaar geleden een ijzersterk duo. Atteveld had het niet naar zijn zin bij Vitesse en wilde op één voet terugkeren naar Kerkrade, maar wij konden hem niet meer betalen. Wij hadden Raymond nooit moeten laten gaan. Maar ja, hij lag nogal eens overhoop met een paar spelers én Huub Stevens. Hij moest dan ook weg van Huub, maar na een tripje naar Spanje wilde hij Atteveld opeens wél houden. Maar toen was het te laat, want inmiddels had Raymond een uitstekend aanbod van Vitesse gekregen. Het gaat nu heel goed, maar we missen jongen als Atteveld en De Kock.”

“Maar eigenlijk heeft dat probleem zichzelf opgelost”, meent Martin Jol. “Maarten Schops ontwikkelt zich tot een leidersfiguur en de ploeg draait heel behoorlijk. Kijk als je met forse cijfers onderuit gaat bij Sparta en PSV, is het logisch dat je deze geluiden krijgt. En de mensen die dat zeggen, hebben ook gelijk. Als je Atteveld in de ploeg hebt, dan verlies je natuurlijk nooit met 8-0. Hij voorkomt dat gewoon. Althans, als hij bij 3-0 niet was weggestuurd met een rode kaart. Maar we hebben nu die Schops en dat is een goed ventje, hoor. Hij is alleen nog jong en heeft vaak problemen met zichzelf. Hij kan zich soms niet in de hand houden. Hij heeft tijd nodig en die moeten we hem gunnen. Er wordt veel gesproken over een leider, over types als Atteveld en De Kock. Atteveld boezemt ontzag in. Die zegt: als je mij door de benen speelt schop ik je doormidden. Maar De Kock riep hier ook altijd: wie mij dolt grijp ik bij zijn strot, maar hij deed het nooit. Dan denken andere op een gegeven moment: oh, hij roept maar wat. Toen ik hier trainer werd, heb ik gelijk gezegd: willen jullie weer zo’n griezel? Zeg het maar. Langzamerhand zag je dat andere zich opwierpen als leiders. Toen ik hier pas werkte, was er geen sfeer, geen hiërarchie. Het was geen hechte groep. Eigenlijk is er nog geen echte hiërarchie en dat is een groot nadeel. Ruud Hesp is wel een leider, maar ja, hij staat in de goal. Aan de andere kant: een echte leider, een type dat heel nadrukkelijk zijn stempel drukt, kan ook een averechtse houding hebben op een groep.”

Behalve De Kock bezweek ook trainer Huub Stevens, drieëneenhalf jaar lang met veel succes op Kaalheide werkzaam was, begin oktober vorig jaar voor een lucratief aanbod van Schalke 04. Hoewel het bestuur met hem had afgesproken dat hij nooit hoofdtrainer van Roda kon worden, riep assistent-trainer Eddy Achterberg vervolgens in de pers dat hij “zeer teleurgesteld” zou zijn als hij niet werd aangesteld als opvolger van Stevens. Roda slaagde er niet in snel een nieuwe trainer te benoemen en daarom mocht De Keu het tijdelijk overnemen van Stevens. For the time being, aldus het bestuur. Achterberg dacht dat hij het vertrouwen had van de spelers, maar de meeste lieten hem vallen als ene baksteen. Onder zijn leiding kelderde Roda van de vijfde naar de negende plaats, door nederlagen tegen Vitesse, AZ, Sparta en PSV. Na het drama in Eindhoven (8-0) verzuchtte voorzitter Theo Pickée: “zo kan het niet langer, er moet heel snel wat gebeuren.” Nol Hendriks had een verklaring voor de slechte resultaten: “de spelers nemen Achterberg niet serieus. Hij is een clown. Als tweede man functioneert hij uitstekend bij Roda, maar niet als hoofdtrainer. Ik hoop voor Roda en voor hemzelf dat hij daar vrede mee heeft.”
De dag na de nederlaag tegen PSV werd Martin Jol al benaderd door Hendriks en vijf dagen later, op vrijdag 1 november, tekenende de drievoudig international een contract voor 32 maanden. Jol debuteerde met een overtuigende 3-0 zege op De Graafschap en inmiddels staat Roda JC op de vijfde plaats met 33 punten. Opvallend is dat Roda onder Martin Jol in acht wedstrijden slechts drie doelpunten incasseerde. “We zijn wat voorzichtiger gaan spelen. Het viel me op dat ze in elke linie een tegen een speelden. Dat is wel leuk, maar dan krijg je een spel zoals in het casino en dat ligt mij niet. Ik houd wel van strijd en agressief voetbal, maar het moet wel goed georganiseerd zijn. Onder Stevens speelden ze veel op de helft van de tegenstander, maar het één gaat vaak ten koste van het ander. We spelen onder mijn leiding dan ook wat minder risicovol. Vijftien tegengoals in vier wedstrijden is veel te veel natuurlijk. Je kunt wel altijd op de helft van de tegenstander willen spelen, maar dan moet je voorin voldoende snelheid hebben om goed te kunnen reageren op balverlies. Met Babangida kon dat, maar dit seizoen ontbreekt die snelheid.”

“Niettemin zit het inmiddels achterin goed in elkaar. De verdediging stáát. Bovendien weten ze hoe ze moeten spelen en wat ik van hen verwacht. Achterin voetballen ze ook goed mee, dat is me echt meegevallen. De achterhoede speelde teveel op balverlies in plaats van op balbezit. Ik vind dat je altijd van balbezit moet uitgaan. Je moet vooruit voetballen. Maar voorheen begon Arno Doomernik te lopen van achteruit en dan zagen ze wel hoe het verder ging. Ik heb daar wat veranderingen in aangebracht. Maarten Schops speelt in een soort Koeman-rol en het centrale duo André Ooijer – Regillio Vrede speel heel goed.”
Jol kijkt tevreden terug op de wedstrijden die Roda onder zijn leiding speelde: “we hadden tegen Feyenoord alle kans te winnen, dan hadden we vierde gestaan. Maar ik blik met een goed gevoel terug, Roda staat immers weer in de subtop. En we moeten zeker tevreden zijn als je nagaat dat we acht positiewisselingen hebben gehad. Alleen Hesp en Senden zijn op hun vertrouwde plaats blijven spelen. Ons enige nadeel is dat het voorin nog niet goed loopt. Het combinatiespel van Peter van Houdt, de diepste spits, en Gerald Sibon loopt niet goed. Ze zijn niet op elkaar ingespeeld en weten elkaar dan ook niet goed te vinden. Ze kijken te weinig naar elkaar, beiden hebben te weinig overzicht naar elkaar toe. Wat dat aangaat is het natuurlijk veelzeggend dat we voorin weinig vrije trappen meekrijgen. Als je ons spitsenkoppel vergelijkt met dat van andere subtoppers, dan zie je een groot verschil. Bij Utrecht heb je Van Loen/ Mols, bij Twente Bosman/Bruggink. Dat zijn duo’s, hoor. En die koppels scoren ook veel meer dan ons koppel. Sibon kan geniale dingen doen en Van Houdt heeft het in zich elk jaar 25 goals te maken, maar het punt is: als wij goed spelen en veel kansen krijgen, dan winnen we toch vaak maar met 2-0. Als dat beter wordt, dan heb ik er vertrouwen in wat Europees voetbal betreft. Ik geloof daar werkelijk in. De eerste zeven clubs op de ranglijst krijgen we nog op bezoek en als we goed blijven spelen, zeg ik: waarom niet? Het ziet er echt heel aardig uit. Dit Roda is een lekkere ploeg.”

Tekst: Anton Lippold.
Foto's:
Bron: VI 2, 8 januari 1997