Het bizarre perspectief van Roda JC

Door Bert Nederhof

'Europees voetbal en degradatie je denkt er alleen in opperste wanhoop aan'

Publicitair beleeft Roda JC een topseizoen. Want nooit eerder stortten de media zich zó massaal op de club als de afgelopen maanden. Maar de berichtgeving over de gebeurtenissen op Kaalheide kenden vrijwel zonder uitzondering weinig verheffende aanleidingen; Roda JC sleepte zich van het ene conflict naar het andere, van de ene naar de andere rel. Een minieme greep uit de ontwikkelingen:

De vijf (!) versterkingen konden de hooggespannen verwachtingen niet waarmaken;
In november werd Rob Jacobs als trainer aangesteld omdat Rob Baan zijn werkzaamheden als manager/coach niet meer aan kon;
Enkele maanden later stapte Baan zelfs teleurgesteld op;
Er werd een persconferentie gearrangeerd om de nieuwe manager, Hans Erkens, te introduceren, maar die haakte op het laatste nippertje af;
Jan Reker werd al in een vroeg stadium als trainer voor het nieuwe seizoen gepresenteerd terwijl de meeste spelers hun voorkeur uitspraken voor Rob Jacobs;
Een uitgelekte lijst met namen van spelers die dienden af te vloeien zorgde voor grote onrust binnen de selectie;
De blessurelijst daarentegen groeide zó gigantisch dat Rob Jacobs soms met aan handjevol spelers diende te trainen;
Door een aantal wanprestaties groeide Roda JC, dat dit seizoen een coup op de topclubs had willen plegen, na Pasen uit tot een geheide degradatiekandidaat.

Vorige week maandag volgde de (voorlopig) laatste en meest indrukwekkende crisis: in een ultieme poging enige orde in de chaos te scheppen haalde Roda JC de omstreden manager Hans Coerver, die twee jaar geleden naar een zwartgeld affaire van Kaalheide verdween, weer terug. Drie bestuursleden trokken de consequenties en stapten op. VI volgde de ontwikkelingen vanaf 8 april nauwgezet en schets het beeld van een club met een bizar perspectief: Europees voetbal én degradatie.

Vrijdag 8 april:
Roda JC levert in Dordrecht een absolute wanprestatie: de ploeg wordt ruim een uur lang volledig onder de voet gelopen door het eenvoudige DS’79. Als de stand tot 4-1 is opgelopen trekt Jan Reker op de tribune asgrauw weg, terwijl supersponsor Nol Hendriks voor zich uit mompelt: “we degraderen, we degraderen”. Door een onvoorstelbare inzinking van DS blijft de schade tot 4-4 beperkt, maar binnen Roda blijft het besef dat er iets moet gebeuren om een schokeffect teweeg te brengen, recht overeind staan. De afgelopen dagen is Hans Coerver al uitvoerig gepolst om op Kaalheide terug te keren, maar hij ging niet akkoord met de condities. Zo wilde het bestuur hem slechts voor zo’n zes weken inhuren. De kómende dagen gaat de Rodaleiding zich opnieuw beraden over de crisissituatie.

Maandag 11 april:
Na een hectische vergadering besluiten zes van de negen bestuursleden dat Hans Coerver met onmiddelijke ingang én voor onbeperkte tijd terug te halen. Voorzitter Wim Jense, secretaris Leo Brands en bestuurslid Harrie Stevelmans trekken de consequenties en leveren hun portefeuilles in. Jense: “we waren al lange tijd op zoek naar een manager, dat had nog wel twee, drie maanden kunnen duren. Tot dat moment zou er een onoverzichtelijke situatie kunnen blijven bestaan. Dat was op zich niet zo’n ramp, ware het niet dat we door spielerische tegenvallers rond de Pasen in een acuut degradatiegevaar terechtkwamen. Op dát moment zijn we onmiddellijk op zoek gegaan naar een interim-manager.”

“Hans Coerver lag voor de hand, hij heeft hier jaren gewerkt en zou zo aan de slag kunnen. Maar Coerver voelde niets voor een interim-periode, hij wilde dé manager worden op langere termijn. Daar had ik, en nog twee bestuursleden, gezien het verleden (Jense doelt op de zwartgeldaffaire bij Roda) problemen mee. De overige bestuursleden hadden kennelijk geen morele bezwaren, dat is hún zaak.”
Maar hoe dan ook: ook de drie afgetreden leden waren voor de come-back van de omstreden Coerver, al was dat voor een korte periode. De nood moest dus wel érg hoog geweest zijn. Er was sowieso sprake van gezichtsverlies voor het bestuur dat Coerver indertijd wegwerkte,
Jense: “gezichtsverlies vind ik in dit verband niet aan de orde. Er moest in het belang van de club iets gebeuren: een noodmaatregel, een paniekmaatregel, zo u wilt. Als we niet in degradatiegevaar waren gekomen was de terugkeer van Coerver helemaal niet aan de orde gekomen. We hebben Coerver in eerste instantie trouwens óók een zeer aantrekkelijke aanbieding gedaan: hij zou zo’n twee maanden als manager fungeren en daarna zou hij een belangrijke adviserende rol kunnen krijgen. Maar dat wilde hij niet.

Het bestuur wilde een schokeffect bereiken, normaal gesproken huurt een club dan een nieuwe trainer in, en geen manager. Jense: “we hebben dat ook overwogen. Maar we hadden nog maar drie wedstrijden voor de boeg, veel te weinig om nog iets met een nieuwe trainer te bereiken. Bovendien hadden wij niet de indruk dat Rob Jacobs niet goed bezig was. Nee, het team en de trainer konden niet goed functioneren door een aantal randverschijnselen. In de organisatie, rondom het stadion bijvoorbeeld, klopte een aantal zaken niet meer, spelers en trainers konden niet meer onder optimale omstandigheden werken. En die omstandigheden zou een manager onmiddellijk kunnen verbeteren. Coerver was daar de aangewezen man voor. En ik wil met nadruk stellen dat het bestuur het initiatief heeft genomen om hem terug te halen”.
De afgelopen twee jaar, na het vertrek van Hans Coerver, is Roda JC ver weggezakt. Voor het nieuwe, in voetballerij onervaren bestuur, is de klus kennelijk te zwaar geweest.
Jense: zo wil ik het niet stellen. Ik wil wèl toegeven dat ik me vergist heb in het bijzondere circuit rondom Roda, met allerlei krachten en sentimenten. Met dat krachtenspel viel moeilijk om te gaan. Al die groepen, al die aspecten van het leiden van een voetbalclub heb ik onderschat. Maar dat is alleen maar achteraf gepraat. Er was sprak van een Gordiaanse knoop. Die is nu tenminste doorgehakt”.

Dinsdag 12 april:
Hans Coerver is terug op Kaalheide en wordt daarmee van alle kanten gefeliciteerd. Je krijgt welhaast de indruk dat de manager, die eerder zestien jaar voor Roda werkte, nog geen dag is weggeweest. Coerver, blakend van zelfvertrouwen, staat relaxed de Limburgse pers te woord en verdiept zich vervolgens in de lopende zaken. En dat zijn er nogal wat, zoals verderop zal blijken. Hetzelfde etmaal, één dag voor VVV-Feyenoord, meldt ook Jan Reker zich op Kaalheide.

Reker: eind januari heb ik al aangedrongen op de komst van Coerver, maar het bestuur wilde daar toen niet aan. Het zou Hans Erkens worden, maar dat ging dus niet door. Maar de organisatorische puinhoop werd steeds groter, het elftal ging daar steeds meer onder lijden. Ik heb dus opnieuw aangedrongen op de aanstelling van Coerver. Van de leiding van VVV en PSV heb ik louter goede dingen over Coerver gehoord, een fantastische man, het synoniem voor Roda.. Bovendien weet ik van Frans Körver, Piet de Visser en Bert Jacobs dat ze uitstekend met hem hebben samengewerkt.”

Maar wat heb je nu al te zoeken op Kaalheide?
Reker: “alvast wat zaken doorspreken voor het komende seizoen.”

Er is al één en ander uitgelekt. Zo zou je zes spelers willen laten afvloeien.
Reker: “het kunnen er net zo goed acht of negen zijn. Roda heeft er nu ten slotte 26 in dienst. Maar in ernst: er staat nog niets vast, het belangrijkste is nu dat Roda in de eredivisie blijft.”

Maar de kans bestaat óók dat je straks bij een eerstedivisieclub aan de slag gaat.
Reker: “Roda moet het kunnen redden, als AZ van Twente wint moet Roda dat ook kunnen. Maar inderdaad, degradatie behoort tot de mogelijkheden, en ik sta eerlijk gezegd niet te dringen om in de eerste divisie aan de slag te gaan.”

Heb jij dan een ontsnappingsclausule in je contract?
Reker: “dat niet, maar in mijn contract wordt bijvoorbeeld gesproken over premies in de eredivisie. Als je het juridisch gaat spelen, dan denk ik dat ik onder het contract uit zou kunnen. Maar of dat aan de orde komt, ik kan er nog geen zinnig woord over zeggen.”

De mogelijkheid bestaat óók dat Roda straks Europees voetbal speelt en degradeert.
Reker: “daar denk je alleen in opperste wanhoop aan.”

Woensdag 13 april
Tussen het degradatievoetbal door moet Roda JC ook nog even de kwartfinale voor de KNVB beker afwerken tegen Willem II. De vooruitzichten zijn andermaal somber: Jacobs mist nog altijd Piet Wildschut, Danny Hoekman, Wilbert Suvrijn en John de Jong, terwijl Ernie Brands en Silvio Diliberto allerminst fit aan het duel beginnen. Jacobs posteert Pierre Blätter als libero – en op die positie blijkt hij voortreffelijk uit de voeten te kunnen. Roda houdt het te onsamenhangend aanvallende Willem II simpel van zich af, maar na 25 minuten dreigt er nieuwe rampspoed als Brands met een spierblessure uitvalt. Hij wordt vervangen door René Trost die tegen DS’79 nog een wanprestatie had geleverd. Maar Trost scoort, ook tot de verbazing van Jacobs, een voldoende tegen Mark Farrington.
Roda komt zelfs op voorsprong via Roger Raeven, maar als Bud Brocken 1-1 aantekent gaat Willem II op alle fronten domineren. Door fantastisch keeperwerk van Jan Nederburgh én het nodige fortuin blijft Roda tot aan de verlenging overeind. En vervolgens zorgen Michel Boerebach en Martin van Geel tegen alle verhoudingen zelfs voor een eindstand van 1-3. De loting koppelt Roda JC in de halve finale aan VVV, Jan Reker besluit daarop de besprekingen met Coerver over het komende seizoen op te schorten tot na die confrontatie. De vreugde bij Roda is immens groot: als Roda straks wint van VVV en PSV verslaat RKC, dan speelt Roda volgend seizoen Europees voetbal. Aan een eventuele degradatie wordt nu even niet gedacht.

Donderdag 14 april
De stemming op Kaalheide is na de winst op Willem II opgeklaard, óók bij Hans Coerver, die tijd vrijmaakt voor een interview. Coerver moet zijn terugkeer als een triomf ervaren. Hij werd indertijd tenslotte weggewerkt door Jense c.s, niet alleen vanwege zijn aandeel in de zwartgeldaffaire, waarbij overigens werd vastgesteld dat Coerver uitsluitend in het belang van de club handelde en nooit één cent in eigen zak stak. Maar ook omdat het bestuur van mening was dat Coerver teveel macht binnen de club had. Al die jaren bepaalde Coerver het gezicht van de club, handelde alle transferzaken af en dat zinde met name Jense niet.

Coerver wil logischerwijs niet al te diep op het verleden ingaan, hoewel de zwartgeldaffaire nog altijd niet helemaal is afgesloten. Er ligt nog altijd geen uitspraak van de Hoge Raad; de mogelijkheid bestaat dat de zaak geseponeerd wordt, maar er kan óók alsnog tot strafvervolging worden overgegaan. Coerver, kortaf: “daar praat ik niet over, je koopt er zo weinig voor. We zien wel.”

De actualiteit dan: jouw terugkeer kwam niet geheel onverwacht. De afgelopen jaren was je bij elke wedstrijd nadrukkelijk aanwezig, er leek sprake van een lobby.
Coerver: geen sprake van. Ik kwam hier alleen om naar het voetbal te kijken, doordeweeks was ik er nooit. Maar ik moet eerlijk zeggen: ik heb nooit het gevoel gehad dat het voor mij écht helemaal voorbij was.”

Heb je de huidige ontwikkelingen zien aankomen?
Coerver: “moeilijk onderwerp. Ik wil geen mensen katten. Maar inderdaad, je zag het aankomen. Ik hoorde wel eens wat, mensen hielden je op de hoogte van de ontwikkelingen. Je zag dat de financiële druk steeds groter werd, je zag dat het sportief mis ging. Vanuit mijn ervaring voelde ik waar het mis zat. Half januari werd ik al door een aantal mensen gepolst of ik terug wilde komen, door enkele bestuursleden, door spelers, sponsors en supporters. Ik heb een week bedenktijd gevraagd en ik heb vervolgens ja gezegd. Daarna is zich het één en ander gaan ontwikkelen tot de huidige situatie. Ik weigerde alleen maar tot het eind van het seizoen hier te werken. Vervolgens kwam er een tussenvoorstel met een commercieel manager. Dat kan natuurlijk niet. Maandagavond later werd me ineens gevraagd om de zaak de volgende dag definitief over te nemen.”

Voor hoelang?
Coerver: “Daar hebben we het niet over gehad, zoals daar vroeger óók nooit over werd gesproken. Al met al is de hele zaak een beetje eigenaardig op me overgekomen, het ging kennelijk om het principe. Voor mij hadden die drie niet weggehoeven.”

Je moet je terugkeer als een persoonlijke triomf, als eerherstel ervaren hebben.
Coerver: “ach welnee. Je bent dienaar van een club, of je bent het niet. Wat interesseert mij nou eerherstel. Dit is toevallige mijn vak en ik ben niet voor niks teruggehaald.

Wat trof ja aan?
Coerver: “laat ik daar niet teveel over uitweiden, dat zou voor sommige mensen heel pijnlijk kunnen zijn. Om te beginnen moet ik aan de slag met de contracten in een zeer moeilijke sportieve situatie. Als je degradeert wordt dat zelfs een onmogelijke situatie. Jacobs moet er voor zorgen dat dát niet gebeurt, en daar heb ik wel vertrouwen in. Ik zit hier pas een paar dagen maar zover ik het kan bekijken is hij goed bezig. Zo heb ik gehoord hoe tegen Willem II gespeeld moest worden, en dat is perfect uitgevoerd geworden.”

Met betrekking tot het volgend seizoen kun je nog niks doen.
Coerver: “ik moet eerst orde op zaken stellen, via de kleine dingen die altijd heb gedaan en ik moet dus zorgen voor een goed arbeidsklimaat. Voorlopig moet je zaken voor de langere termijn opschuiven tot na de wedstrijd tegen VVV. Dan moeten we daar onmiddellijk mee kunnen beginnen.

Ook Jan Reker heeft nadrukkelijk op jouw komst aangedrongen. Moedig van hem, want jij hebt de reputatie dat je het technische beleid alleen bepaalt.
Coerver, nijdig: “Voor de dúizendste keer: ik héb nooit invloed gehad op het technische gebeuren! In 16 jaar tijd heb ik niet één keer invloed gehad op de opstelling. Het zijn kinderen die zulke belachelijke verhalen in de wereld hebben geholpen. Ik hoop dat dát gezeik nou eindelijk eens afgelopen is. Já, natuurlijk wilde Reker mij ook. Hij weet ook wel dat een jonge vent vijf jaar nodig heeft om het managersvak te leren. Zo’n jonge vent zou hier in de huidige situatie doodgaan”.

Hoe het ook zij: Roda heeft de afgelopen twee jaar een dure les geleerd.
Coerver: “een bijna onbetaalbare les. Twee jaar terug hadden we nog een verdomd goed elftal dat met één lichte versterking verder had kunnen komen. En nu moeten we vechten om in de eredivisie te kunnen blijven.”

Even later vormt zich een rijtje spelers voor de deur van Coervers kantoor; eindelijk kunnen ze hun problemen kwijt. Ernie Brands: “wat dacht je van de jongens van wie de contracten aflopen, die konden tegen niemand aanlullen. De onrust werd steeds groter, ook al doordat we alle ontwikkelingen uit de krant moesten vernemen. Coerver zit hier nu pas een paar dagen, maar nú al zie je verbeteringen. Eén klein voorbeeld; er waren niet eens zeven overgooiers om een partijtje te kunnen spelen. Coerver nam die dingen meteen mee. En Jacobs heeft ook eindelijk een praatpaal, die man heeft maanden lang onder onvoorstelbare omstandigheden moeten werken”.
Brands doelt dan vooral op de bedroevende trainingsaccommodatie waarvoor elke amateurclub zich zou schamen. Jacobs: de gemeente is hier een ramp, men weigert er iets aan te doen. Vanaf november heb ik misschien vijf normale trainingen af kunnen werken. Bovendien hing de organisatie hier als los zand aan elkaar, het leek nergens op. Zo was er een contract met een Fiat tot 30 maart. Op die dag moesten alle spelers hun auto inleveren. Komt Groenendijk bij me met de mededeling: ik kom morgen later trainen, want ik heb geen vervoer. Daar wordt je toch gek van! Of een gevalletje met Sanchez Torres, die van de medische staf niet op zondag mocht spelen, maar op maandag zag ik hem voluit trainen! En dan die zaak met Erkens, die nieuwe manager, die voor onbepaalde tijd zou blijven. Nou het werd nog geen 24 uur. Al dat soort zaken werkten door op de groep.”

Intussen bevinden zich in de medische ruimtes net zoveel spelers als op het trainingsveld, waar acht spelers een partijtje voetbaltennis met overgave afwerken. In een hoekje van het veld werkt Danny Hoekman, met geteisterde knie in een beugel, aan zijn herstel. Jacobs: “ik wil niet vervelend doen, maar vanaf november heb ik precies drie keer in dezelfde opstelling kunnen spelen. Naast alle geblesseerde zijn Huub Smeets en René Trost zondag ook nog eens geschorst. Ik heb nog geen flauw idee van wie er tegen PSV voorstopper moet zijn.”.

Zondag 17 april
Voor het duel met PSV neemt Hans Coerver plaats in de dug-out. Opmerkelijk, want woensdag, in Tilburg, zat hij nog op de tribune. Coerver: “ik wilde tegen Willem II voorkomen dat er de hele wedstrijd fotograven voor de dug-out gingen zitten. Dat gezeik wilde ik niet.” En Jacobs: “ik heb geen enkele moeite met Coerver in de dug-out, ik heb wel wat anders aan mijn hoofd.” Jacobs heeft een opstelling vrij gegeven waarin Ernie Brands als mandekker is vermeld, maar tijdens de warming-up laat Brandts weten dat het echt niet gaat. Hij wordt op het laatste nippertje vervangen door de jeugdige Michel Broeders, die rechts op het middenveld gaat spelen. Ernie Brandts die tijdens zijn carrière al door tientallen blessures is achtervolgd, verdient zo langzamerhand een plaats in het Guiness Book of Records. Wilbert Suvrijn, die nota bene in het veld komt met een verdovende injectie in een gescheurde teen, gaat in de mandekking spelen. Silvio Diliberto, met de geblesseerde rechterlies ingetapet, gaat links in de verdedigingszone van start.

Niettemin begint Roda verrassend goed, na acht minuten zorgt Boerebach zelfs voor 1-0. Maar vervolgens maakt PSV duidelijk dat de punten niet zómaar aan Roda worden geschonken. Vanenburg tekent 1-1 aan na 19 minuten, en ook na die goal blijft PSV sterker. Maar het zwaar gehandicapte Roda blijft op basis van een goede instelling overeind, ook al omdat PSV het in het laatste half uur wél rustig aan doet. Heel houden is dan het uitgangspunt van PSV, ook al omdat Roda er in de eerste helft bij vlagen wel hard invloog. Zo mocht Diliberto de handen dichtknijpen dat hij na een doodschop (Viscaal zeilde zelfs de sintelbaan op) slecht geel ontving van de coulante Reygwart. Maar vooral Manuel Sanchez Torres is een toonbeeld van juiste inzet. De kleine rechterspits heeft nog altijd niet de vorm bereikt die hij ooit bij FC Twente koesterde, maar tegen PSV knokt Sanchez Torres zich op welhaast aandoenlijke wijze helemaal leeg. Dat geldt ook voor een andere versterking, Michel Boerebach, de meest teleurstellende aankoop van Roda. Boerebach voelde zich al die maanden al niet happy omdat hij zich niet op zijn favoriete stekje – achter de twee spitsen- mocht uitleven, maar voor die positie zijn Pierre Blätter en Martin van Geel al voorhanden. Een onderstreping van het onevenwichtige aankoopbeleid van Roda. Boerebach doet dit keer wat een speler die niet in vorm is verwacht mag worden: hard werken.
Al is Roda na de 1-1 tegen PSV allerminst veilig, het gelijke spel wordt niettemin als een winstpunt gevierd. Terecht constateert Rob Jacobs dat de inzet tenminste optimaal was, met deze instelling moet het mogelijk zijn om in de twee resterende duels uit tegen FC Twente, thuis tegen FC Utrecht, twee punten te bemachtigen om zo het eredivisieschap veilig te stellen. Maar óók als Roda JC onverhoopt tóch moet afdalen, dat kan het ook in de eerste divisie rekenen op de steun van supersponsor Nol Hendriks. De textielgigant liet al in een eerder stadium weten dat hij garant staat voor (mogelijke) exploitatieverliezen van Roda voor de komende drie jaar.”

Hendriks: “en daar blijf ik bij, al zal Roda zélf in de exploitatiesfeer moeten bijsturen als het degradeert. En als er dan ook nog eens Europees voetbal wordt behaald, wordt het helemaal moeilijk. Moet je je exploitatie dan afstemmen op de eerste divisie of op de Europa Cup? Maar ik moet zeggen dat ik het volste vertrouwen heb in Coerver, ik heb ook voortdurend aangedrongen op zijn terugkeer. Het is toch frappant dat het veld het hele seizoen al totaal ongelijk was, de ballen gingen alle kanten op. Coerver heeft er van de week meteen voor laten zorgen dat het veld egaal werd gemaakt. Typisch Coerver, met oog voor belangrijke details.”
Maar hoe zit het met de versterkingen die Hendriks Roda per traditie in het vooruitzicht stelt? Dit keer zou hij Ed de Goey bijvoorbeeld uit eigen zak als keeper willen aantrekken. Hendriks geschrokken: “daar is het veel te vroeg voor. Aankopen zijn niet actueel, alleen de eredivisie is actueel. En als we daarin blijven dan heb ik het volste vertrouwen in Jan Reker.”

Maar bij degradatie twijfelt Reker er ernstig aan of hij wel naar Kaalheide komt.
Hendriks, prompt: “Jan Reker laat Roda niet zakken”.

Tekst: Bert Nederhof
Foto's: Peter Schols
Uit: Voetbal International nummer 16 – 23 april 1988

Informatie